MVRV چیست؟ نسبت ارزش بازار به ارزش تحقق‌یافته بیت‌کوین

سؤالی که هر تریدر دست‌کم یک بار از خودش پرسیده: بیت‌کوین الان گران است یا ارزان؟ قیمت به‌تنهایی جواب این سؤال را نمی‌دهد. ۶۰ هزار دلار برای کسی که در ۲۰ هزار خریده سود بزرگی است و برای کسی که در ۱۰۰ هزار خریده ضرر سنگین. شاخص MVRV سعی می‌کند همین را برای کل بازار بسنجد: قیمت امروز در مقایسه با میانگین قیمتی که هولدرها پرداخته‌اند کجاست.

MVRV مخفف Market Value to Realized Value است، یعنی نسبت ارزش بازار به ارزش تحقق‌یافته. اگر با بازار سهام ایران آشنا باشید، شبیه این است که قیمت یک سهم را با میانگین قیمت خرید همه سهامدارانش مقایسه کنید. وقتی قیمت خیلی بالاتر از آن میانگین است، وسوسه سودگیری زیاد است؛ وقتی پایین‌تر است، بیشتر بازار در ضرر است.

Realized Cap و قیمت تحقق‌یافته

مارکت کپ معمولی ساده است: تعداد کوین‌ها ضرب در قیمت امروز (اگر لازم است، آموزش مارکت کپ را ببینید). Realized Cap هر کوین را نه با قیمت امروز، بلکه با قیمت آخرین باری که روی زنجیره جابه‌جا شده ارزش‌گذاری می‌کند. کوینی که در ۲۰۱۷ با ۵ هزار دلار جابه‌جا شده و از آن به بعد تکان نخورده، در Realized Cap با همان ۵ هزار دلار حساب می‌شود.

اگر Realized Cap را بر تعداد کوین‌های در گردش تقسیم کنید، به قیمت تحقق‌یافته (Realized Price) می‌رسید؛ تقریبی از میانگین قیمت تمام‌شده همه بیت‌کوین‌ها در دست هولدرها.

مثال فرضی: شبکه‌ای را تصور کنید که فقط سه کوین دارد. آخرین جابه‌جایی آن‌ها در قیمت‌های ۲۰، ۴۰ و ۶۰ هزار دلار بوده. Realized Cap برابر ۱۲۰ هزار دلار و قیمت تحقق‌یافته ۴۰ هزار دلار است. اگر قیمت امروز ۸۰ هزار دلار باشد، مارکت کپ ۲۴۰ هزار دلار می‌شود.

فرمول MVRV و معنی آن

MVRV = مارکت کپ ÷ Realized Cap = قیمت فعلی ÷ قیمت تحقق‌یافته

در مثال بالا MVRV برابر ۲۴۰ ÷ ۱۲۰ = ۲ است. یعنی هولدرها به‌طور میانگین روی کاغذ صد درصد در سودند. MVRV برابر ۱ یعنی قیمت دقیقاً روی میانگین قیمت تمام‌شده است و زیر ۱ یعنی بازار در مجموع در ضرر تحقق‌نیافته است. هرچه عدد بالاتر باشد، سود روی کاغذ بیشتر و انگیزه فروش قوی‌تر است.

تفسیر MVRV: بازه‌های تاریخی

بازه‌های زیر از رفتار بیت‌کوین در چرخه‌های گذشته آمده‌اند. آن‌ها را راهنمای تقریبی ببینید، نه خطوط قرمزی که بازار مجبور به رعایتشان باشد:

یک نکته که در جدول جا نمی‌شود: اوج MVRV در هر چرخه معمولاً پایین‌تر از چرخه قبل بوده. بازار بزرگ‌تر و بالغ‌تر شده و نوسان‌های افراطی کمتر. اگر این روند ادامه پیدا کند، کسی که منتظر عدد خاصی از چرخه‌های گذشته بماند ممکن است کل سقف را از دست بدهد.

MVRV Z-Score

برای اینکه فاصله مارکت کپ و Realized Cap را نسبت به نوسان تاریخی بسنجند، نسخه‌ای به نام MVRV Z-Score ساخته شده: (مارکت کپ − Realized Cap) ÷ انحراف معیار مارکت کپ در کل تاریخچه. این نسخه اغراق‌های کوتاه‌مدت را واضح‌تر نشان می‌دهد، ولی چون به کل تاریخ وابسته است، با گذر زمان آهسته‌تر و کندتر واکنش می‌دهد.

STH-MVRV

همین محاسبه را می‌شود فقط برای دارندگان کوتاه‌مدت (کوین‌های جوان‌تر از حدود ۱۵۵ روز) انجام داد. قیمت تحقق‌یافته این گروه در بازارهای صعودی اغلب به‌عنوان یک ناحیه حمایتی پویا بررسی می‌شود، چون نشان می‌دهد تازه‌واردها کجا به سربه‌سر می‌رسند. این همان منطقی است که در شاخص SOPR و خط ۱ آن هم دیده می‌شود.

محدودیت‌های MVRV

• کوین‌های گم‌شده: بیت‌کوین‌هایی که کلیدشان برای همیشه از دست رفته با قیمت‌های بسیار پایین قدیمی در Realized Cap مانده‌اند و MVRV را کمی بالاتر از واقعیت نشان می‌دهند.
• جابه‌جایی بدون فروش: وقتی صرافی یا کاستودین ETF کوین‌های قدیمی را به آدرس جدید منتقل می‌کند، ارزش تحقق‌یافته آن‌ها به قیمت روز به‌روز می‌شود، در حالی که هیچ معامله‌ای رخ نداده.
• تغییر ساختار بازار: از ژانویه ۲۰۲۴ بخش بزرگی از تقاضا از مسیر ETFهای اسپات می‌آید و بازار مشتقات هم بزرگ‌تر شده. هیچ‌کدام از این‌ها مستقیم در MVRV دیده نمی‌شود.
• کند و بلندمدت: MVRV برای تشخیص فاز چرخه ساخته شده، نه برای زمان‌بندی معامله روزانه. ممکن است ماه‌ها در یک محدوده «گران» یا «ارزان» بماند.
• بیشتر مناسب بیت‌کوین: برای آلت‌کوین‌ها داده کامل و قابل‌اعتماد تحقق‌یافته کمتر در دسترس است و تفسیرها ضعیف‌ترند.

استفاده عملی از MVRV

بهترین کاربرد MVRV این است که به شما بگوید در کدام بخش چرخه هستید و رفتارتان را با آن تنظیم کنید. وقتی MVRV پایین است و ترس حاکم است، بسیاری از سرمایه‌گذاران بلندمدت خرید پله‌ای (DCA) را شروع می‌کنند و این همان دوره‌ای است که نشانه‌های اکومولیشن هم معمولاً دیده می‌شود. وقتی MVRV بالا است و همه از رکورد حرف می‌زنند، زمان خوبی برای بازبینی حد سود و کاهش اهرم است.

MVRV را کنار شاخص‌های دیگر بگذارید: چرخه هاوینگ (آخرینش آوریل ۲۰۲۴ بود؛ مقاله هاوینگ را ببینید)، جریان ورود و خروج ETFهای بیت‌کوین و نمای چرخه بازار نهنگ رادار. وقتی چند شاخص مستقل هم‌زمان یک حرف را بزنند، اطمینان بیشتری می‌شود داشت؛ وقتی با هم اختلاف دارند، معمولاً بهترین کار احتیاط است.