اگر از ۲۰۲۱ در بازار بوده‌اید، احتمالاً آن چند ماه را یادتان هست: هر روز یک کوین تازه چند برابر می‌شد و هر کسی در فامیل یک «توکن صددرصدی» برای معرفی داشت. به آن دوره آلت‌کوین سیزن (Altcoin Season) می‌گویند؛ زمانی که بیشتر آلت‌کوین‌ها از بیت‌کوین جلو می‌زنند. مشکل این است که بیشتر آدم‌ها وقتی متوجه آلت‌سیزن می‌شوند که در بخش آخرش هستند، و همان‌جا بیشترین ضرر را می‌دهند. در این راهنما سراغ تعریف دقیق، نشانه‌هایی که معمولاً زودتر ظاهر می‌شوند و مهم‌تر از همه، برنامه خروج می‌رویم.
آلت‌کوین سیزن دقیقاً یعنی چه؟
تعریف رایج را سایت Blockchaincenter جا انداخته: اگر ۷۵ درصد از ۵۰ کوین بزرگ بازار (بدون استیبل‌کوین‌ها و توکن‌های پشتوانه‌دار) در ۹۰ روز گذشته بازدهی بهتری از بیت‌کوین داشته باشند، بازار در آلت‌سیزن است. اگر فقط ۲۵ درصد یا کمتر از بیت‌کوین بهتر باشند، «فصل بیت‌کوین» است. بین این دو، بازار حالت مخلوط دارد. CoinMarketCap هم شاخص مشابهی با روش کمی متفاوت (بر اساس ۱۰۰ کوین بزرگ) دارد.
نکته مهم در این تعریف «نسبت به بیت‌کوین» است. آلت‌سیزن یعنی آلت‌ها بیشتر از بیت‌کوین رشد کرده‌اند، نه اینکه لزوماً به دلار رشد کرده باشند. در یک بازار نزولی هم اگر بیت‌کوین ۳۰ درصد بریزد و آلت‌ها ۲۰ درصد، از نظر فنی عملکرد آلت‌ها بهتر بوده؛ هرچند کسی اسم این را آلت‌سیزن نمی‌گذارد.
محدودیت شاخص آلت‌سیزن
شاخص به عملکرد ۹۰ روز گذشته نگاه می‌کند، پس ذاتاً با تأخیر است. وقتی عدد از ۷۵ عبور می‌کند، بخش قابل‌توجهی از رشد آلت‌ها اتفاق افتاده. یعنی این شاخص بیشتر تأیید می‌کند که آلت‌سیزن در جریان است تا اینکه شروعش را خبر دهد. علاوه بر این، ۵۰ کوین بزرگ لزوماً همان کوین‌هایی نیستند که در سبد شما هستند.
ترتیب معمول چرخش سرمایه
در بازارهای صعودی گذشته، پول معمولاً یک مسیر نسبتاً قابل‌پیش‌بینی را طی کرده. این ترتیب قانون نیست، ولی به‌عنوان نقشه ذهنی کمک می‌کند:
- بیت‌کوین رشد می‌کند و دامیننس بیت‌کوین بالا می‌ماند. آلت‌ها عقب‌اند.
- بخشی از سود بیت‌کوین به اتریوم می‌رود و نسبت ETH/BTC بالا می‌آید.
- پول به آلت‌کوین‌های بزرگ و روایت‌های داغ آن دوره منتقل می‌شود.
- در آخر، کوین‌های کوچک و میم‌کوین‌ها جهش‌های غیرمنطقی دارند و ورود کاربران تازه به اوج می‌رسد.
- پول از آلت‌ها خارج می‌شود؛ آلت‌ها سریع‌تر از بیت‌کوین می‌ریزند و دامیننس دوباره بالا می‌رود.
مرحله چهارم همان جایی است که بیشترین هیجان و بیشترین ریسک هم‌زمان وجود دارد. اگر دیدید کوین‌هایی که هیچ محصول یا کاربری ندارند، روزی ۵۰ درصد رشد می‌کنند و همه در گروه‌ها فقط درباره آن‌ها حرف می‌زنند، به احتمال زیاد در مراحل پایانی هستید، نه ابتدایی.
چرا آلت‌سیزن همیشه مثل ۲۰۲۱ تکرار نمی‌شود
آلت‌سیزن‌های بزرگ گذشته، اواخر ۲۰۱۷ تا اوایل ۲۰۱۸ و دوباره در نیمه اول ۲۰۲۱، تقریباً همه آلت‌ها را با خود بالا بردند. چرخه بعد از هاوینگ آوریل ۲۰۲۴ متفاوت بود. ETFهای اسپات بیت‌کوین از ژانویه ۲۰۲۴ پول نهادی زیادی را مستقیم به بیت‌کوین بردند و ETFهای اتریوم از ژوئیه ۲۰۲۴ اضافه شدند. هم‌زمان تعداد توکن‌ها به‌شدت زیاد شد و پول آلت‌ها بین تعداد خیلی بیشتری پروژه تقسیم شد. نتیجه این بود که به‌جای یک آلت‌سیزن فراگیر، بیشتر رشدهای کوتاه و محدود به چند روایت و چند کوین دیدیم.
درس عملی این است: منتظر «آلت‌سیزن» به‌عنوان یک رویداد کلی نمانید که همه کوین‌ها را نجات دهد. بعضی آلت‌کوین‌ها ممکن است هیچ‌وقت به سقف قبلی‌شان برنگردند، حتی اگر شاخص آلت‌سیزن بالا برود. انتخاب کوین و برنامه خروج مهم‌تر از پیش‌بینی زمان آلت‌سیزن است.
نشانه‌هایی که معمولاً زودتر از شاخص می‌آیند
دامیننس و ETH/BTC. افت دامیننس بیت‌کوین هم‌زمان با رشد قیمت بیت‌کوین، و شکستن روند نزولی طولانی ETH/BTC، از قدیمی‌ترین نشانه‌ها هستند. اگر دامیننس به خاطر فرار به تتر پایین آمده، این نشانه حساب نمی‌شود.
بازار مشتقات آلت‌ها. رشد اپن اینترست و حجم معاملات آلت‌کوین‌ها نشان می‌دهد پول و توجه به آن‌ها برگشته. البته اگر فاندینگ ریت آلت‌ها خیلی مثبت شده باشد، یعنی لانگ‌های اهرمی شلوغ شده‌اند و احتمال تکان‌های تند بیشتر است.
رفتار پول بزرگ. در هایپرلیکویید می‌توانید ببینید نهنگ‌ها پوزیشن‌های بزرگ لانگ را روی چه دارایی‌هایی باز می‌کنند. وقتی چند کیف‌پول بزرگ و مستقل هم‌زمان روی آلت‌کوین‌ها سنگین می‌شوند، می‌تواند نشانه ورود پول به آلت‌ها باشد. این را در پوزیشن‌های باز نهنگ‌ها می‌بینید. مراقب باشید که نهنگ‌ها هم اشتباه می‌کنند و گاهی پوزیشن بزرگشان پوشش ریسک است، نه شرط جهت‌دار.
اشتباهاتی که در هر آلت‌سیزن تکرار می‌شود
خرید کوینی که فقط به خاطر ارزان بودن قیمتش جذاب است. «این کوین فقط ۰.۰۰۱ دلار است، اگر به یک دلار برسد…» جمله‌ای است که در هر آلت‌سیزن می‌شنویم. قیمت یک واحد هیچ معنایی ندارد؛ چیزی که مهم است مارکت کپ و عرضه کل است. کوینی با صدها میلیارد واحد عرضه، برای رسیدن به یک دلار باید ارزشی بزرگ‌تر از کل بازار کریپتو پیدا کند.
دنبال کردن کانال‌های پامپ. در اوج هیجان، گروه‌های تلگرامی که «کوین بعدی صد برابری» را معرفی می‌کنند، زیاد می‌شوند. الگو تقریباً همیشه یکی است: گردانندگان کانال قبلاً خریده‌اند و پیام عمومی برای این است که خریداری برای فروش خودشان پیدا کنند. کسی که با دیدن پیام خرید می‌کند، معمولاً نقدینگی خروج دیگران است.
جابه‌جایی مداوم بین کوین‌ها. وقتی هر روز یک کوین دیگر رشد می‌کند، وسوسه می‌شوید از کوینی که هنوز تکان نخورده به کوینی که دیروز پرواز کرده بپرید. در عمل خیلی‌ها همیشه یک قدم عقب‌ترند: می‌فروشند درست قبل از رشد کوین قبلی و می‌خرند درست بعد از سقف کوین جدید. هر جابه‌جایی کارمزد و اختلاف قیمت هم دارد.
برنامه ورود و خروج، قبل از اینکه هیجان شروع شود
بزرگ‌ترین ضررهای آلت‌سیزن معمولاً از ورود دیر نمی‌آید، از نفروختن می‌آید. کسی که در ۲۰۲۱ سود چندبرابری داشت و چیزی نفروخت، در بازار نزولی ۲۰۲۲ بیشترش را پس داد. پس قبل از اینکه بازار داغ شود، قانون خروجتان را بنویسید.
مثال فرضی: معادل ۱۰۰۰ تتر آلت‌کوین دارید. قانون می‌گذارید که وقتی ارزش سبد دو برابر شد، ۲۵ درصد را به تتر یا بیت‌کوین تبدیل کنید؛ در سه برابر، ۲۵ درصد دیگر؛ و اگر شاخص ترس و طمع بالای ۸۵ رفت و هم‌زمان دامیننس شروع به برگشت کرد، بخش دیگری را هم بفروشید. ممکن است بخشی از رشد بعدی را از دست بدهید، ولی اصل سرمایه و بخشی از سود را قفل کرده‌اید. برای کسی که در نهایت به تومان فکر می‌کند، تبدیل بخشی از سود به تتر در اوج هیجان، تصمیمی است که بعداً کمتر پشیمانش می‌شود.
برای دیدن تصویر کلی، شاخص آلت‌کوین سیزن را کنار شاخص ترس و طمع و دامیننس دنبال کنید. هیچ‌کدام به‌تنهایی کافی نیست، ولی وقتی هر سه هم‌جهت شوند، تصویر روشن‌تری دارید.
شاخص آلت‌کوین سیزن را دنبال کنید
ببینید آلت‌ها نسبت به بیت‌کوین چه وضعی دارند و دامیننس به کدام سمت می‌رود.
مشاهده Alt Season Indexسوالات متداول
آلت کوین سیزن چیست؟
دوره‌ای است که بیشتر آلت‌کوین‌های بزرگ بازدهی بهتری از بیت‌کوین دارند. تعریف رایج این است که ۷۵ درصد از ۵۰ کوین برتر در ۹۰ روز گذشته از بیت‌کوین جلو باشند.
آلت سیزن معمولاً چقدر طول می‌کشد؟
مدت ثابتی ندارد. در چرخه‌های گذشته از چند هفته تا چند ماه طول کشیده و گاهی هم به شکل چند جهش کوتاه و پراکنده بوده تا یک دوره پیوسته.
از کجا بفهمم آلت سیزن شروع شده؟
شاخص آلت‌سیزن بالای ۷۵ آن را تأیید می‌کند، ولی با تأخیر. نشانه‌های زودتر شامل افت دامیننس بیت‌کوین هم‌زمان با رشد قیمتش، بالا آمدن ETH/BTC و رشد اپن اینترست آلت‌کوین‌هاست.
آیا در هر بازار صعودی آلت سیزن داریم؟
نه لزوماً. در چرخه بعد از هاوینگ ۲۰۲۴، بیشتر پول به بیت‌کوین رفت و رشد آلت‌ها محدود به چند روایت و چند کوین ماند. آلت‌سیزن فراگیر شبیه ۲۰۲۱ تضمین‌شده نیست.
در آلت سیزن چه زمانی بفروشیم؟
زمان دقیق سقف را کسی نمی‌داند. بهتر است از قبل قانون خروج پله‌ای بنویسید، مثلاً فروش بخشی از سبد در هر دو برابر شدن، و آن را با نشانه‌هایی مثل طمع شدید و برگشت دامیننس ترکیب کنید.
این مطلب برای آموزش نوشته شده و توصیه مالی یا سیگنال خرید و فروش نیست. معاملات ارز دیجیتال، به‌خصوص با اهرم، ریسک بالایی دارد؛ پیش از هر تصمیم، تحقیق خودتان را انجام دهید.