دو تریدر را تصور کنید که دقیقاً یک سیگنال را می‌گیرند، با یک نقطه ورود و یک استاپ. اولی بعد از پنج ضرر پیاپی ۵٪ حسابش را از دست داده و ادامه می‌دهد. دومی بعد از همان پنج ضرر نصف حسابش رفته و دارد با اهرم بیشتر «جبران» می‌کند. تفاوت‌شان تحلیل نبود؛ پوزیشن سایز (Position Size) بود، یعنی اینکه در هر معامله چقدر پول وارد کردند.
بیشتر آموزش‌ها روی «کجا وارد شویم» تمرکز دارند. ولی در عمل، حجم معامله تعیین می‌کند یک دوره بد را زنده می‌مانید یا نه. خبر خوب این است که محاسبه پوزیشن سایز پیچیده نیست.
فرمول پوزیشن سایز
سه عدد لازم دارید: کل سرمایه حساب، درصدی که حاضرید در این معامله از دست بدهید، و فاصله نقطه ورود تا استاپ لاس.
مثال فرضی: حساب شما ۲,۰۰۰ دلار است و می‌خواهید ۱٪ ریسک کنید، یعنی ۲۰ دلار. بیت‌کوین در این مثال ۱۰۰,۰۰۰ دلار است و استاپ را روی ۹۸,۰۰۰ می‌گذارید؛ فاصله ۲٪. پس پوزیشن سایز = ۲۰ ÷ ۰.۰۲ = ۱,۰۰۰ دلار، یعنی ۰.۰۱ بیت‌کوین. اگر استاپ بخورد، ۲۰ دلار ضرر می‌کنید، نه بیشتر (بدون حساب کارمزد).
حالا اگر استاپ منطقی شما ۵٪ پایین‌تر باشد، پوزیشن باید کوچک‌تر شود: ۲۰ ÷ ۰.۰۵ = ۴۰۰ دلار. این مهم‌ترین درس پوزیشن سایز است: استاپ را بر اساس ساختار بازار می‌گذارید و حجم را با آن تنظیم می‌کنید، نه برعکس. کسی که اول حجم را انتخاب می‌کند و بعد استاپ را آن‌قدر نزدیک می‌گذارد که ضرر «قابل‌قبول» شود، معمولاً با هر نوسان عادی استاپ می‌خورد.
اهرم ریسک را تعیین نمی‌کند؛ پوزیشن سایز تعیین می‌کند
این جمله برای خیلی‌ها عجیب است، ولی با همان مثال روشن می‌شود. پوزیشن ۱,۰۰۰ دلاری را می‌توانید با اهرم ۵ (مارجین ۲۰۰ دلار) یا اهرم ۱۰ (مارجین ۱۰۰ دلار) باز کنید. در هر دو حالت اگر استاپ بخورد، ۲۰ دلار ضرر می‌کنید. اهرم فقط تعیین می‌کند چقدر از پول‌تان به عنوان مارجین قفل شود.
اما یک شرط مهم دارد: قیمت لیکوییدیشن باید دورتر از استاپ باشد. اگر با اهرم ۵۰ وارد شوید، لیکوییدیشن حدوداً کمتر از ۲٪ با ورود فاصله دارد و قبل از رسیدن به استاپ ۹۸,۰۰۰ لیکویید می‌شوید. پس قانون عملی این است: اول پوزیشن سایز را از فرمول حساب کنید، بعد کمترین اهرمی را انتخاب کنید که مارجین کافی داشته باشید و لیکوییدیشن با فاصله امن پشت استاپ باشد.
چند درصد ریسک در هر معامله منطقی است؟
عدد رایج بین معامله‌گران حرفه‌ای ۰.۵ تا ۲ درصد است. دلیلش را جدول زیر نشان می‌دهد: اثر ده ضرر پیاپی روی حساب، و اینکه بعدش برای برگشت به نقطه اول چقدر سود لازم دارید.
| ریسک هر معامله | افت حساب بعد از ۱۰ ضرر پیاپی | سود لازم برای جبران |
|---|---|---|
| ۱٪ | حدود ۹.۶٪ | حدود ۱۰.۶٪ |
| ۲٪ | حدود ۱۸.۳٪ | حدود ۲۲.۴٪ |
| ۵٪ | حدود ۴۰.۱٪ | حدود ۶۷٪ |
| ۱۰٪ | حدود ۶۵.۱٪ | حدود ۱۸۶٪ |
ده ضرر پشت سر هم اتفاق نادری نیست؛ حتی با یک استراتژی که نیمی از معاملاتش سودده است، رشته‌های طولانی ضرر دیر یا زود پیش می‌آیند. با ریسک ۱٪ این دوره یک افت آزاردهنده است. با ریسک ۱۰٪ تقریباً پایان کار است. جزئیات بیشتر را در راهنمای مدیریت ریسک در کریپتو آورده‌ایم.
ریسک را به دلار حساب کنید، نه به تومان
برای تریدر ایرانی وسوسه‌انگیز است که بگوید «حداکثر یک میلیون تومان در هر معامله». مشکل این است که با تغییر نرخ تتر، این عدد بی‌صدا تغییر می‌کند و درصد ریسک‌تان از کنترل خارج می‌شود. حساب فیوچرز به دلار است؛ قانون ریسک را هم به درصدی از موجودی دلاری تعریف کنید.
جزئیاتی که فرمول را دقیق‌تر می‌کند
- کارمزد و اسلیپیج: در بازارهای کم‌عمق یا لحظه‌های پرنوسان، استاپ ممکن است با قیمت بدتری اجرا شود. یک حاشیه کوچک برای این کار در مبلغ ریسک در نظر بگیرید.
- چند پوزیشن همزمان: سه لانگ روی سه آلت‌کوین در عمل یک شرط روی جهت بازار است. ریسک مجموع را بشمارید، نه ریسک تک‌تک.
- نوسان دارایی: آلت‌کوین‌های کوچک استاپ گسترده‌تری لازم دارند، پس طبیعی است حجم پوزیشن روی آن‌ها کوچک‌تر باشد.
- فاندینگ: اگر قصد دارید پوزیشن را روزها نگه دارید، هزینه فاندینگ را هم جزو ریسک حساب کنید.
ورود پله‌ای؛ کاری که نهنگ‌ها زیاد می‌کنند
یکی از چیزهایی که با دنبال کردن کیف پول‌های بزرگ در لیست نهنگ‌های نهنگ رادار زیاد دیده می‌شود، ورود پله‌ای (Scaling In) است: پوزیشن در چند مرحله و در طول ساعت‌ها یا روزها بزرگ می‌شود. برای یک تریدر خرد این ایده مفید است، به یک شرط: مجموع ریسک همه پله‌ها از قبل با فرمول بالا تعیین شده باشد. اضافه کردن پله‌ای به پوزیشن ضررده بدون برنامه، اسمش ورود پله‌ای نیست، میانگین‌گیری از سر ناچاری است.
یک نکته دیگر از دنیای نهنگ‌ها: یک پوزیشن چند میلیون دلاری ممکن است برای صاحبش فقط چند درصد دارایی باشد. وقتی پوزیشن یک نهنگ را کپی می‌کنید، اندازه آن را کپی نکنید؛ ریسک را با حساب خودتان بسنجید. در مقاله چرا کپی‌کننده‌های نهنگ‌ها ضرر می‌کنند این مشکل را دقیق‌تر بررسی کرده‌ایم.
ببینید نهنگ‌ها پوزیشن‌شان را چطور می‌سازند
اندازه، اهرم و تغییرات پوزیشن کیف پول‌های بزرگ هایپرلیکویید را در نهنگ رادار دنبال کنید.
لیست نهنگهاسوالات متداول
پوزیشن سایز چیست؟
پوزیشن سایز اندازه یک معامله است، یعنی ارزش دلاری پوزیشنی که باز می‌کنید. آن را طوری تعیین می‌کنند که اگر استاپ لاس فعال شد، فقط درصد از پیش تعیین‌شده‌ای از حساب از دست برود.
حجم معامله را چطور حساب کنم؟
مبلغ ریسک (سرمایه ضرب در درصد ریسک) را بر درصد فاصله ورود تا استاپ تقسیم کنید. مثلاً ریسک ۲۰ دلار با استاپ ۲٪ یعنی پوزیشن ۱,۰۰۰ دلاری.
آیا اهرم بالاتر یعنی ریسک بیشتر؟
نه لزوماً. اگر پوزیشن سایز و استاپ ثابت باشند، ضرر در صورت فعال شدن استاپ یکسان است. اهرم فقط مارجین را کم می‌کند و قیمت لیکوییدیشن را نزدیک‌تر می‌آورد.
قانون یک درصد در ترید چیست؟
یعنی در هر معامله بیشتر از ۱٪ کل حساب را ریسک نکنید. با این قانون حتی ده ضرر پیاپی کمتر از ۱۰٪ از حساب را می‌برد.
با سرمایه کم چقدر باید معامله کنم؟
با حساب ۵۰۰ دلاری، ریسک ۱٪ یعنی ۵ دلار در هر معامله. کم به نظر می‌رسد، ولی این مرحله برای یاد گرفتن است و حفظ سرمایه از سود سریع مهم‌تر است.
این مطلب برای آموزش نوشته شده و توصیه مالی یا سیگنال خرید و فروش نیست. معاملات ارز دیجیتال، به‌خصوص با اهرم، ریسک بالایی دارد؛ پیش از هر تصمیم، تحقیق خودتان را انجام دهید.